سوءظن  از آثار ضعف نفس و جبن است. يا أيها الذين آمنوا اجتنبوا كثيرا من الظن إن بعض الظن إثم؛[1] اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد از بسيارى از گمان‏ها بپرهيزيد؛ زيرا به راستى بعضى از گمان‏ها گناه است.   و ظننتم ظن السوء و كنتم قوما بورا؛[2] و گمان بد برديد و گروه تباه ‏زده شديد.   امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد: ضع امر اخيك على احسنه حتى يأتيك ما يغلبك منه و لا تظنن بكلمة خرجت من اخيك سوء و انت تجد لها فى الخير محملا[3]؛ كار برادر دينى را حمل بر صحت و توجيه كن، تا اندازه‏اى كه ظن غال

‏ ضد سوءظن و بدگمانى، حسن ظن و گمان نيك است كه ناشى از قوت و ثبات نفس است و اخبار و احاديث بسيارى در شرافت و فضيلت حسن ظن، به‏ خصوص حسن ظن نسبت به حق‏ تعالى و ارحم الراحمين بودن او، وارد شده است، تا انسان بداند كه مشكلات و گرفتارى‏هايى كه براى او پيش مى ‏آيد- چه در دنيا و چه در آخرت- يا به صلاح و مصلحت او بوده و يا خودش براى خود فراهم نموده كه خود كرده را تدبير نيست.   پس اين‏كه گاهى بعضى افراد مى‏گويند: خدايا من چه كرده بودم كه چنين مشكلى برايم پيش‏ آمد، يا به شوخى مى‏گويند: اى خداى پول‏د

براى درمان غضب، بايد در رفتار و گفتار انبيا و اوليا و علما و به آيات و رواياتى كه در مذمت غضب و تمجيد از حلم وارد شده است توجه و از آنها در جهت رفع اين صفت زشت استفاده نمود. و لو كنت فظا غليظ القلب لانفضوا من حولك فاعف عنهم و استغفر لهم؛[1] اى رسول ما! اگر تندخو و سخت‏دل بودى، مردم از اطراف تو پراكنده مى‏شدند (گرايش پيدا نمى‏كردند) پس ايشان را عفو كن و براى آنان طلب آمرزش كن. هم‏چنين از كارهايى كه منشأ غضب مى‏شوند دورى كند و از عاقبت انتقام و اعمال بد و ستم به ديگران و مكافات روزگار بترسد.